Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 w Jaworznie

Matura 2012 z języka polskiego już za nami. Pierwsze opinie maturzystów są bardzo zróżnicowane. Tematy wypracować były ich zdaniem łatwe, więcej trudności mógł sprawiać tekst źródłowy i zamknięte pytania oceniane według klucza.  Świadectwa z wynikami z tegorocznego egzaminu dojrzałości Okręgowa Komisja Egzaminacyjna do szkół przekaże w piątek, 29. czerwca.

Warto walczyć o punkty, ponieważ to główne kryterium przyjęć na uczelnie wyższe.

PRZYKŁADOWE ODPOWIEDZI

ZAD. 1.
Na podstawie akapitów 1. i 3. odpowiedz na pytanie, dlaczego tworzenie encyklopedii powszechnej jest niezwykle trudnym przedsięwzięciem. Wymień trzy powody.

ODP: Tworzenie encyklopedii powszechnej jest niezwykle trudnym przedsięwzięciem, ponieważ:
– wymaga przestrzegania stylu naukowego,
– jest skomplikowane organizacyjnie (wymaga zaangażowania wielu autorów),
– wymaga dużych nakładów finansowych

Inna możliwość: jest to praca skomplikowana pod względem edytorskim.

ZAD. 2.
Podaj dwa powody uzasadniające celowość użycia liczb w akapicie 5.

ODP: Celem użycia liczb w akapicie 5. jest:

– pokazanie ogromu przedsięwzięcia poprzez liczbę użytkowników tworzących Wikipedię

– ukazanie stosunkowo minimalnych kosztów finansowych poniesionych w tak gigantycznym projekcie

ZAD. 3.
Wymień trzy różnice między Wikipedią a tradycyjną encyklopedią.

ODP: Wikipedia
1. Każdy ma możliwość tworzenia haseł.
2. Praca nad hasłami jest bezpłatna.
3. Hasła nie muszą być pisane stylem naukowym.

Inne możliwości: hasła nie muszą mieć określonej długości, hasła tworzone są w sposób demokratyczny, każdy może mieć wpływ na ich powstanie.

Encyklopedia
1. Do tworzenia haseł zatrudniany jest zespół autorów.
2. Praca nad hasłami jest płatna.
3. Hasła muszą być zgodne z formą naukową.

Inne możliwości: hasła muszą mieć określoną długość, nie każdy może mieć wpływ na ich powstanie

ZAD. 4.
Jaką funkcję w kompozycji całego tekstu pełni akapit 6.?

ODP: Akapit 6. pełni funkcję przejścia od informacji teoretycznych, dotyczących historii i różnych form encyklopedii i Wikipedii, do rozważań nad zaletami i wadami haseł znajdujących się w Wikipedii.

ZAD. 5.
Wymień dwa powody uzasadniające uznanie przez autora sposobu tworzenia Wikipedii za anarchiczny.

ODP: Według autora sposób tworzenia Wikipedii jest anarchiczny, ponieważ:
– hasła może tworzyć każdy użytkownik internetu,
– nie ma w nim odgórnie ustalonych zasad redakcji haseł.

Inna możliwość: każdy ma dostęp do Wikipedii, nie trzeba za nią płacić.

ZAD. 6.
Jakie środki językowe w akapitach 5. i 7. nadają tekstowi zabarwienie emocjonalne? Określ dwa i podaj przykład każdego z nich.

ODP: Dla nadania tekstowi w akapitach 5. i 7. zabarwienia emocjonalnego użyto m.in.:
– wykrzyknienia, np. Jest to chyba największy „czyn społeczny” w dziejach!,
– hiperboli, np. Jimmy Wales nazwał swoje dzieło „próbą stworzenia…

Inne możliwości:
– wtrącenia odautorskie, np. Wikipedia padła też (i pada nadal) ofiarą aktów wandalizmu
– personifikacja, np. ofiarą aktów wandalizmu

ZAD. 7.
W akapitach 7.-9. zostały wyliczone zarzuty formułowane pod adresem Wikipedii. Wymień dwa, z którymi autor artykułu się zgadza.

ODP: Autor artykułu zgadza się z następującymi zarzutami sformułowanymi odnośnie Wikipedii w akapitach 7.-9.:
– dobór i jakość artykułów często są przypadkowe,
– artykuły często są nierzetelne, ich ostateczna wersja nierzadko jest wynikiem kompromisów zawartych przez różnych autorów pracujących nad hasłem.

Inna możliwość: swobodny dostęp do tworzenia haseł powoduje, że są one pisane przez pseudoautorów, a przez to nie są wartościowe.

ZAD. 8.
W akapicie 8. autor posłużył się przykładem. Wyjaśnij, jakie zjawisko nim zobrazował.

Autor zilustrował w tym akapicie zjawisko wandalizmu – za przykład posłużyły mu działania niektórych urzędników Białego Domu, którzy niszczyli strony przeciwników politycznych ówczesnego prezydenta USA George’a W. Busha.

ZAD. 9.
Wyjaśnij, jak autor ocenia Wikipedię jako źródło informacji (akapit 10).

Autor uważa, że Wikipedia jest użytecznym źródłem informacji zwłaszcza w sytuacjach, gdy szybko potrzebujemy się czegoś dowiedzieć, ale na dłuższą metę wymaga ostrożności. Nie może ona według niego służyć w żadnym wypadku jako pomoc naukowa.

ZAD. 10.
Czym na tle całego tekstu wyróżnia się sposób formułowania opinii o Wikipedii w akapicie 10.?

Jest to jedyny akapit, w którym uzyskujemy od autora jego czysto subiektywny, oparty na własnych doświadczeniach pogląd na temat zalet i wad Wikipedii.

ZAD. 11.
Wyjaśnij, jakie funkcje w tekście pełni zacytowana w akapicie 11. metafora, którą posłużył się Newton. Wymień dwie.

ODP: Metafora użyta w akapicie 11.:
– pełni funkcję przykładu, który pokazuje, że Wikipedia zawdzięcza swoje istnienie wcześniejszym encyklopediom,
– ukazuje zależności między osiągnięciami poszczególnych epok, rozwój wiedzy, kontinuum jej tworzenia.

ZAD. 12.
Każdemu punktowi linearnego planu artykułu przyporządkuj numery akapitów (pamiętaj, że jest to pełny plan całego tekstu, a więc obejmuje wszystkie akapity).

1. Informacje dotyczące tradycyjnej encyklopedii – 1, 2, 3
2. Historia Wikipedii – 4
3. Niebywały sukces internetowej encyklopedii – 5
4. Zalety i wady nowego źródła informacji – 6, 7, 8, 9,
5. Subiektywne odczucia autora – 10
6. Podsumowanie rozważań – 1

ZAD. 13.
Dokończ zdania, wybierając słowa spośród podanych:

ODP:
1. Zdanie: Encyklopedie to wielotomowe dzieła obejmujące całość wiedzy z najróżniejszych dziedzin jest przykładem definiowania
2. Zdanie: Ten anarchiczny sposób tworzenia encyklopedii oraz jej darmowy charakter wzbudzały wielkie emocje, oskarżenia, próby dyskredytacji z jednej strony, a deklaracje o prawdziwie wolnościowym i demokratycznym sposobie dystrybucji i upowszechniania wiedzy z drugiej jest przykładem przeciwstawienia
3. Zdanie: Biorąc pod uwagę popularność Wikipedii, można powiedzieć, [ ] że „jeszcze nigdy tak wielu czytelników nie zawdzięczało tak wiele tak licznym autorom” jest przykładem wnioskowania

ZAD. 14.
Uzupełnij tabelę, wpisując w odpowiedniej rubryce literę „I”, jeśli zdanie zawiera informację, lub literę „O”, jeśli w zdaniu jest wyrażona opinia.

1. Pierwsze encyklopedie, książki pod takim tytułem, zaczęły się pojawiać w XVI wieku. – I
2. Tworzenie encyklopedii to wielkie przedsięwzięcie organizacyjne, finansowe i edytorskie. – I
3. [ ] jest to źródło informacji niezwykle użyteczne, ale wymagające dużej ostrożności. – O
4. Świetne rezultaty przynosi porównanie treści tego samego hasła w kilku wersjach językowych. – O